Batuko aditz-paradigma logikoa da?

Goguan det behin Aitor Arana euskal filologo esperantistakin bazkaltzen aipatu zula bea ez dola bate ados euskera batua adostian aditz-paradigma bat hartu baño etzutela errespetatu, “konjugazio” batzuk ilogiko/irregular bihurtuz.

Goatze naiz “zenidan” ta “zenigun” kritikatze zitula, “ziazun” ta “ziguzun” izan beharko zutela esanez. Bazun bere azalpen osoa ta ulergarria, oain eztet goatzen.

Bado kontu bat oain etorri zaitena (berrize) burura. Gazteleraz ume batek “descubrido” esango luken moduan “descubierto” ordez, txikitan nik “ziazun” modukoak erabiltze nitun. Erakutsi ziaten hoi gaixki zeola, “etzala zuzena”, batua izango balitz euskera onargarri bakarra. Ta gaur egun ere, belaunaldikoek esaten jarraitzeiate eztala zuzena; nik eztabaidatu ite diet.

Beraz, zuek hau pentsatu al dezute? Bakazute honen inguruko analisirik? Ni Aitorri galdetzeko gogoz nabil oraindik, iritxiko da garaia, baño bitartian eztabaidatu dezagun!

@Unx
211d

Behin entzun nuen batuerazko aditz-taula horren hainbat hutsune betetzeko, sekulan inon ere ez (ez ahoz, ez idatziz) erabili izandako formak asmatu behar izan zirela, analogiaz. Ez zitzaidan txarto iruditu. Era berean, zenidan/zenigun formak hartzean, imajinatzen dut ERABILERA hartuko zela kontuan (forma horiek erabiltzen zirela) eta ez logikotasuna. Oso bestela izango zen osorik diseinatu beharreko neohizkuntza bat sortzean, esperantoarekin egin bezala; kasu horretan regulartasuna lehenetsi behar. Baina euskara batuarekin, bada, bi gauzak uztartu behar izan zituztela imajinatzen dut: tradizioa, eta berrikuntza.

@Txopi
admin
211d

Bizkaieraz, zenidan=zeuztazan eta zenigun=zeuskuzan. Baina ez zaio inortxori axola. Bizkaian berezko aditz sistema daukagu, hamaika berba hiztegietan sartu nahi ez direnak zikinak omen direlako (adibidez, gaba). Kasurik ere ez digute egiten, bizkaitarrak euskaldunen zati handi bat izan arren. Asimilazio lan planifikatu eta bortitz horren emaitza bezala, “zenigun” eta “ziguzun” esatea niri guztiz berdin zait, biak arrotzak egiten zaizkidalako; niri eta euskal hiztunon zati garrantzitsu bati.

@Porru
admin
creator
1
edit-2
11d

Ne ustetan zenidan/zenigun forma batuakin batea hasi zan erabiltzen, ez lenao. Baño usteak erdiak ustel karkarkar

Ne analisia, ta ustet Aitor Aranak esate zuna:

D        I          DA    ZU
Noiz    Erroa       Nori  Nork (Noiz)
Z        I          DA    ZU      N
@aldatsa
mod
admin
311d

Euskal Klasikoen Corpusean bilaketa pare bat egin ondoren, idatziz behintzat, zenidan ziazun/zidazun baino dexente gehiago erabili dela dirudi eta mende bat lehenagotik hasita. Bi kasuetan ia egile guztiek gipuzkeraz idatzi zuten, goi nafarrerazko eta bizkaierakoren bat badago ere:

Zenigun eta ziguzun alderatzean ez dago hainbesteko alderik eta bi kasuetan XVIII. mendearen bigarren erditik aurrera erabili da idatziz, ia beti gipuzkeraz.

Euskararen inguruko edozein gai eztabaidatzeko foroa.

  • 0 users online
  • 1 user / day
  • 1 user / week
  • 6 users / month
  • 6 users / 6 months
  • 4 subscribers
  • 7 Posts
  • 13 Comments
  • Modlog